-->

Kwamamaza

+250788917153

Kwamamaza

Ruhango: Petoroni/Animateri w’Urugo rw’Abanyeshuri Akurikiranyweho Gusambanya Abana Babiri biga mu Kigo cy’Ubutatu Butagatifu



Urwego rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwataye muri yombi umuyobozi ushinzwe imibereho myiza y’abanyeshuri (Patron) mu rugo rw’abanyeshuri rw’Ikigo cy’amashuri Saint Trinité de Ruhango nyuma yo gukekwaho gusambanya abana babiri b’abakobwa biga muri iki kigo. Ibyaha akekwaho bikaba byarabaye ku wa 7 Ukuboza 2025, mu gihe abo bana bari bamutumweho kubwirwa iby’imyitwarire yabo.

 Ikigo cy’Ubutatu Butagatifu I Ruhango rwongeye kugarukwamo amakuru y’ihohoterwa rishingiye ku gitsina nyuma y’imyaka itatu ikurikiranye humvikana iby’abarezi bakurikiranyweho gusambanya abana. Kuri iyi nshuro,Umuyobozi ushinzwe gukurikirana ubuzima n’imyitwarire y’abanyeshuri (Animateri) mu ijoro n’amanywa ni we ufungiwe akekwaho icyaha gikomeye cyo gusambanya abana babiri b’abakobwa bari bamufitiye icyizere nk’umurezi.

Ibi byaha bikekwa ko byakozwe mu bihe bitandukanye ku wa 7 Ukuboza 2025, ubwo uyu Animateri yasabaga abo banyeshuri kumusanga mu biro bye by’ubuyobozi bw’animatéri (Animation), aho yari yabahamagariye ngo baganire ku myitwarire yabo.

Mu gihe iperereza ry’ibanze ryatangiye, amakuru atangwa n’ababikurikiranye arerekana ko uyu mugabo yakoresheje ububasha yari afite ku banyeshuri kugira ngo abone uko abasambanya, ndetse ngo yabikoze abashukisha ko ashobora kubahana ku makosa bari bashinjwa na Animatéri.

Amakuru ava mu nzego z’ibanze z’iperereza aravuga ko ku munsi icyaha cyabereyeho, Anbimateri yabwiye abo bana b’abakobwa ko bafite ibyo bagomba kumusobanurira ku byerekeye imyitwarire yabo. Ubundi Animateri n’umuranga w’abanyeshuri ni umuntu ugomba kubaba hafi, kubacunga, kubagira inama no kubarinda icyabahutaza.

Nyamara uko bivugwa n’abatangabuhamya, uyu mugabo ntiyakoze inshingano ze mu rwego rwo kurengera abanyeshuri, ahubwo ngo yabyuririye ku mwanya yari afite kugira ngo abasambanye. Ni ibyemezwa n’iperereza ry’ibanze rikomeje gukorwa na RIB.

Abo bana, bitewe n’icyizere bari bafitiye umurezi ubacunga umunsi ku munsi, ngo ntibasobanukiwe ko babwirijwe kujya mu biro bye bafite ibyago byo guhura n’ihohoterwa rishingiye ku gitsina cyangwa ibindi bikorwa bishobora kubangiriza ubuzima bwabo. Ibi biragaragaza urwego rwo hejuru rw’icuraburindi n’ikoreshwa ry’ububasha mu buryo bunyuranyije n’amahame y’uburezi n’uburere.


Abarezi bamwe bigisha muri iki kigo bavuze ko atari ubwa mbere humvikana amakuru ajyanye n’ihohoterwa rikorwa n’abarezi mu Kigo cya Saint Trinité de Ruhango. Mu 2023, 2024 na 2025 hakunze kumvikana inkuru z’abarimu n’abakozi b’ikigo bakurikiranyweho guhohotera abana b’abakobwa, bamwe bakabatera inda abandi bagakurikiranwaho gufata ku ngufu abanyeshuri.

Abo barimu bavuze ko iki kibazo gishobora kuba gishingiye ku micungire idahagije y’ubuyobozi bw’ikigo hamwe n’uburangare mu gucunga imyitwarire y’abakozi baharawe kubana n’abanyeshuri hafi, cyane cyane muri dortoirs no mu bikorwa by’imibereho yabo ya buri munsi.

Hari abarimu bemeza ko impamvu ikibazo gikomeje kugaragara mu bihe bitandukanye ishobora kuba ari uko hari abakozi b'ikigo babona icyuho cyo gukoresha abanyeshuri ku buryo budakwiye, kuko bamwe muri bo ari bo bashinzwe kubagenzura mu gihe abandi bafite inshingano z’ubuyobozi burambuye mu mibereho.

 

Umuvugizi w’Urwego rw’Ubugenzacyaha RIB, Dr. Murangira B. Thierry, yavuze ko RIB itazihanganira na gato abantu bose bakora ibyaha byo gusambanya abana kuko ari ibikorwa bigayitse, binyuranyije n’amahame y’uburezi ndetse n’uburenganzira bw’umwana.

Yagize ati:“Ntabwo bikwiye kandi si ibyo kwihanganirwa ko uwitwa umurezi akwiye gukekwa kugira uruhare mu bikorwa nka biriya by’ubugome byo gusambanya abo ashinzwe kurera. Ni ibintu bigomba gucika burundu rwose.”

Uyu muvugizi yanavuze ko ubushishozi, uburere, kurinda umwana no kumuba hafi ari byo bikwiye kuranga umurezi, bitari ibindi bishobora kumwangiza imitekerereze, ubuzima bwe bw’ejo hazaza n’umutekano we.

Mu gihe iperereza rigikomeje, Animateri ukurikiranyweho icyaha cyo gusambanya abana afungiye kuri Sitasiyo ya RIB ya Ruhango. Iperereza riri gukorwa ririmo kubaza abanyeshuri bahohotewe, abarezi, ubuyobozi bw’ikigo ndetse n’abandi bose bashobora kugira ibyo bazi ku cyaha gikekwa.

Inzego z’Ubugenzacyaha zivuga ko dosiye ye iri gutunganywa kugira ngo ishyikirizwe Ubushinjacyaha bifashishije ibimenyetso bigikusanwa.

Itegeko nimero 68/2018 ryo ku wa 30 Kanama 2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange rivuga ko umuntu mukuru usambanya umwana, iyo abihamijwe n’Urukiko, ahanishwa igifungo kiri hagati y’imyaka 20 na 25.

Ariko kandi, iyo uwakoze icyaha ari umurezi, umubyeyi, umuyobozi, cyangwa undi ufite ububasha cyangwa inshingano ku mwana, ibihano birushaho gukomera. Ingingo ya 192 ivuga ko uwakoze icyaha cyo gufata ku ngufu umwana akoresheje ububasha ahanishwa igifungo cya burundu cy’umwihariko ndetse n’ihazabu hagati y’amafaranga ibihumbi 100 kugeza ku bihumbi 500.

Urebye ibi, Animateri akurikiranyweho uyu mugambi mubi aramutse ahamijwe icyaha n’Urukiko.

Abahanga mu burere no mu buzima bw’imitekerereze y’abana bemeza ko ibikorwa by’ihohoterwa rishingiye ku gitsina bigira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abana haba mu gihe gito no mu gihe kirekire. Umwana wahuye n’ihohoterwa nk’iri ashobora guhura n’ibibazo byo mu mutwe, kwigunga, guhungabana, kutagirira icyizere abantu n’ibindi.

Abana bo mu mashuri barererwa mu bigo bifungiye mu nzu z’abanyeshuri (boarding), cyane cyane abakobwa, baba bakeneye uburere bwiza ndetse no kubona abantu bababa hafi mu buryo bubarinda. Iyo abo bantu babagira inama aribo babahohotera, bizana ihungabana rikomeye ku bana ndetse rikabangamira n’ishuri ryose.

Uru rugo rw’abanyeshuri n’ikigo cya Saint Trinité de Ruhango biri mu bigo bimaze iminsi bivugwaho iby’ihohoterwa. Ababyeyi bo mu Karere ka Ruhango bavuga ko hakenewe ingamba zikomeye kugira ngo ikibazo gifatwe mu buryo burambye.

Hari ababyeyi bavuga ko batangiye kugira impungenge ku mutekano w’abana babo, cyane cyane ku banyeshuri bacumbikirwa mu bigo. Basaba ko habaho igenzura rihoraho ku bakozi b’ikigo, cyane cyane ababa hafi y’abana ku buryo bwihariye.

Ubuyobozi bw’ikigo ntacyo buratangaza ku mugaragaro ku by’aya makuru, uretse ko bwemeye ko bufasha Ubugenzacyaha mu iperereza.


Ihohoterwa rikorwa ku bana—by’umwihariko iyo rikorwa n’abarezi cyangwa abantu babashinzwe—ni kimwe mu byaha bikomeye bigomba kurandurwa burundu. Inkuru zikwirakwira buri mwaka zivuga ku barimu n’abandi bakozi b’amashuri bakurikiranyweho gusambanya abanyeshuri zirerekana ko hakenewe impinduka zikomeye mu igenzura, imicungire y’abarezi ndetse no mu gucunga umutekano w’abanyeshuri.

Urwego rw’Ubugenzacyaha (RIB) rurakomeza gukora iperereza ngo hamenyekane ukuri ku cyaha gikekwa, mu gihe uyu Muyobozi akiri mu maboko y’Ubugenzacyaha ategereje ko dosiye ye ishyikirizwa Ubushinjacyaha.

Iki kigo, kimwe n’ibindi mu Rwanda, gikeneye imbaraga z’ubuyobozi n’inzego zose kugira ngo habeho umutekano usesuye w’abana ndetse no gukumira ko hashobora kubaho kongera kugaragara ibindi bikorwa by’ihohoterwa nk’ibi byakomeje kumvikana guhera mu 2023.

Icyo gihe kizagaragarira mu mikorere y’inzego z’ubutabera n’uburezi niba koko iki kibazo kizashakirwa umuti uhamye, hagamijwe kurengera abana—abanyarwanda b’ejo hazaza.

Utekereza iki kuri ibi? Tanga igitekerezo cyawe muri comments.

cc: Igihe

Post a Comment

0 Comments

Kwamamaza

+250788917153