3 Gashyantare mu mateka: Intambara, ubutegetsi n’ibihangange byavutse cyangwa byatabarutse

Tariki ya 3 Gashyantare yabaye umunsi w’ingenzi mu mateka ku isi, aho habayeho intambara, amasezerano y’ingenzi, imyigaragambyo, ndetse n’abahanga n’abayobozi bavukiye ku munsi nk’uyu.

Ku itariki ya 3 Gashyantare, abantu ku isi bagaragaje ibikorwa by’ingenzi mu mateka, birimo gufata ibyirwa mu ntambara, gusinywa kw’amasezerano y’ubwigenge, imyigaragambyo, guhitamo abayobozi, ndetse no kuvuka kw’ibihangange byagiye bigira uruhare ku isi. Uyu munsi ni umunsi wa 34 w’umwaka, usigaje iminsi 331 ngo umwaka urangire.

Ku itariki ya 3 Gashyantare, amateka yagiye agaragaza ko ibikorwa by’abantu ku giti cyabo n’ibihugu bigira ingaruka ku isi yose. Kuva mu myaka ya kera kugeza muri iki gihe, uyu munsi waranzwe n’amatwara y’intambara, amasezerano mpuzamahanga, imyigaragambyo no kuvuka cyangwa gupfa kw’abahanga n’abayobozi b’isi.

Amateka y’ingenzi yabaye

• 1781: Icyirwa cya Saint-Eustache cyafashwe n’Abongereza mu Ntambara ya kane yahuje Abongereza n’Abaholandi.
• 1830: Hasinywe amasezerano ya nyuma ya Londres (1827) yatangijwemo ubwigenge bw’Ubugereki.
• 1831: Louis wa Orléans yatorewe kuyobora Ababiligi.
• 1919: Hateranye Inama ya Mbere y’Ihuriro ry’Ibihugu (Société des Nations-SDN).
• 1927: Muri Portugal habaye imyigaragambyo yo kwanga ubutegetsi bwa General Carmona.
• 1969: Yasser Arafat yashyizwe ku buyobozi bw’umuryango ugamije kubohoza Palestine.
• 1973: Habaye guhagarika intambara ya Vietnam.
• 1977: Tafari Benti, Perezida wa Ethiopia, yapfuye arashwe.
• 1994: Urukiko Mpuzamahanga rwa Haye rwatangaje ko ubutaka bwa Aozou bwari bwarigaruriwe na Libya ari ubwa Tchad.
• 1932: Igice kinini cya Santiago muri Cuba cyashenywe n’umutingito ukomeye.

Abahanga n’abayobozi bavutse ku munsi nk’uyu

• 1338: Jeanne de Bourbon, Umwamikazi w’u Bufaransa.
• 1821: Elizabeth Blackwell, umuhanga mu Bugenge ukomoka muri Amerika.
• 1830: Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza.
• 1948: Carlos Filipe Ximenes Belo, umunyedini wahawe Igihembo cyitiriwe Nobel mu guharanira amahoro (1996).
• 1951: Blaise Compaoré, Perezida wa Burkina Faso.

Abahanga n’abayobozi batabarutse kuri uyu munsi

• 474: Léon I, Umwami w’Abami wa Roma.
• 1014: Sven I, Umwami wa Danemark.
• 1116: Coloman, Umwami wa Hongrie.
• 1468: Johannes Gutenberg, wakoze imashini yandika ukomoka mu Budage.
• 1924: Woodrow Wilson, Perezida wa 28 wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika wahawe Igihembo cyitiriwe Nobel mu 1920.
• 1998: Karla Faye Tucker, Umunyamerika wakatiwe igihano cy’urupfu.
• 2005: Corrado Bafile, Cardinal ukomoka mu Butaliyani.

Uyu munsi wa 3 Gashyantare werekana uburyo amateka y’isi yagiye ahinduka binyuze mu ntambara, amasezerano, imyigaragambyo, ndetse n’ubuzima bw’abantu bafite uruhare runini. Gusoma amateka nk’aya bituma dutekereza ku ngaruka z’ibikorwa byacu n’uburyo byafasha cyangwa byakomeretsa isi muri iki gihe.

IMIHIGONEWS | Ibyaranze itariki ya 3