-->

Kwamamaza

+250788917153

Kwamamaza

IAEA i Kigali mu Isuzuma ry’Ingufu za Nucléaire, U Rwanda rwerekana Intambwe Iganisha ku Ruganda rwa 2030

Ingufu za Atomike (RAEB)

Kuva ku wa 2 kugeza ku wa 9 Werurwe 2026, Urwego rwa Loni rushinzwe kugenzura ikoreshwa ry’ingufu za atomike, International Atomic Energy Agency (IAEA), ruri mu Rwanda mu gikorwa cyo gusuzuma uko igihugu cyiteguye kubaka uruganda rutanga amashanyarazi akomoka ku ngufu za nucléaire, mu rwego rwo kureba niba ibisabwa by’ibanze byujujwe mbere yo kwinjira mu cyiciro gikurikiyeho.

U Rwanda rumaze imyaka rugaragaza ko rushaka kwagura amasoko y’ingufu cyane cyane izifasha igihugu kugera ku iterambere rirambye no kugabanya icyuho cy’amashanyarazi akenewe n’inganda n’abaturage. Mu rwego rwo kubigeraho, rwatangiye inzira yo gusaba isuzuma mpuzamahanga rigaragaza aho rugeze mu kwitegura kubaka uruganda rwa nucléaire.
Iri suzumwa riri gukorwa n’itsinda ry’inzobere za IAEA rigenzura ibintu bitandukanye birimo politiki y’igihugu ku ikoreshwa ry’ingufu za nucléaire, amategeko abigenga, imiterere y’inzego zishinzwe kubikurikirana n’uburyo umushinga watezwa inkunga.

Hanarebwa kandi niba u Rwanda rufite ubushobozi bwo guhangana n’ingaruka zishobora guterwa n’ikorwa ry’urwo ruganda, zirimo iz’umutekano, iz’ibidukikije n’ubuzima bw’abaturage.

Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ingufu za Atomike (RAEB), Dr. Fidele Ndahayo

Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ingufu za Atomike (RAEB), Dr. Fidele Ndahayo, yavuze ko u Rwanda rwamaze gushyiraho ibikorwa bitandukanye byubaka ubushobozi muri uru rwego. Yagaragaje ko harimo gutangiza amasomo ajyanye n’ingufu za nucléaire, gukoresha ikoranabuhanga ryazo mu rwego rw’ubuvuzi, ndetse no kongerera ubumenyi abakozi b’inzego zibishinzwe.

Yasobanuye ko iri suzumwa rifasha igihugu kumenya aho kigeze n’ibigikenewe kunozwa, kugira ngo cyinjire mu cyiciro gikurikira cyo gutegura iyubakwa ry’uruganda. Yongeyeho ko isuzuma nk’iri rishobora no kongera icyizere cy’abafatanyabikorwa mpuzamahanga, bigafasha mu kubona inkunga n’inguzanyo zo gushyira mu bikorwa uwo mushinga.

Ku ruhande rw’itsinda rya IAEA, umuyobozi waryo, Aline des Cloizeaux, yagaragaje ko intego y’igenzura atari ugufatira igihugu icyemezo cyo kubaka cyangwa kutubaka uruganda, ahubwo ari ugutanga inama zishingiye ku bipimo mpuzamahanga no kwerekana aho hakenewe kongerwa imbaraga.

U Rwanda rufite intego y’uko bitarenze mu 2030 ruzaba rufite uruganda rutanga amashanyarazi akomoka ku ngufu za nucléaire. Mu 2023, rwasinyanye amasezerano na Dual Fluid Energy Inc agamije gukorera igerageza rya reactor mu Rwanda, ndetse rukorana n’ibigo byo mu Burusiya no muri Amerika mu guteza imbere ikoranabuhanga rya SMR (Small Modular Reactors).

Izi SMR ni nganda nto zishobora gutanga byibura megawatt 100 z’amashanyarazi, zigashyirwa ku buso butari bunini kandi zikifashishwa mu bice bitandukanye by’igihugu. Nk’uko byagaragajwe n’World Nuclear Association, ingufu za nucléaire ziri mu zifasha kugabanya imyuka ihumanya ikirere ugereranyije n’izindi ngufu zishingiye ku bicanwa gakondo.

Isuzuma rya IAEA rifatwa nk’intambwe y’ingenzi mu rugendo rw’u Rwanda rwo kwiyongera ku bihugu bifite ingufu za nucléaire zikoreshwa mu gutanga amashanyarazi. Ibyavuye muri iri suzumwa bizafasha igihugu kumenya aho gikwiye kongera imbaraga no gutegura neza icyiciro gikurikira, mu ntego yo kugeza ku baturage n’inganda amashanyarazi ahagije kandi arambye bitarenze umwaka wa 2030.

 


Post a Comment

0 Comments

Kwamamaza

+250788917153