![]() |
| ubushakashatsi bwa RDHS 2025 hiv/aids |
Ubushakashatsi ku Buzima n'Imibereho y'Abaturage mu Rwanda (RDHS 2025) bugaragaza ko 2.2% by'Abanyarwanda bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babana na Virusi itera SIDA (VIH). N’ubwo iki gipimo cyagabanutse ugereranyije na 2.7% cyari cyagaragajwe muri RDHS 2019/2020, abagore bakomeje kugira igipimo kiri hejuru kurusha abagabo cyane cyane mu mijyi no mu byiciro by'abaturage bahuye n'impinduka mu mibereho y'abashakanye.
Mu gihe u Rwanda rukomeje gushora imari mu gukumira no kuvura
Virusi itera SIDA, imibare mishya yatangajwe muri Rwanda Demographic and Health
Survey (RDHS) 2025 igaragaza intambwe igihugu kimaze gutera ndetse n'ibyiciro
by'abaturage bikigaragaramo ibyago byinshi byo kwandura.
Ubushakashatsi bwakozwe n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare
(NISR) ku bufatanye n'inzego z'ubuzima, bugaragaza ko nubwo ubwiganze
bw'Abanyarwanda badafite VIH, hakiri itandukaniro rigaragara hagati y'igitsina,
imyaka, aho abantu batuye n'imiterere y'imibereho yabo.
Raporo ya RDHS 2025 igaragaza ko muri rusange 2.2% by'abaturage
bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babana na VIH.
Mu bagore, igipimo cya VIH kiri kuri 2.8%, mu gihe mu bagabo
kiri kuri 1.5%. Raporo inagaragaza ko uko imyaka igenda yiyongera ari na ko
amahirwe yo gusanga umuntu yaranduye VIH agenda yiyongera ku bagore no ku
bagabo.
Iyi mibare igaragaza ko hakenewe gukomeza ubukangurambaga,
korohereza abaturage kwipimisha no kubona ubuvuzi, cyane cyane ku byiciro
bifite ibyago byinshi byo kwandura.
Ugereranyije na RDHS 2019/2020, imibare igaragaza ko u Rwanda
rwakomeje gutera intambwe mu kugabanya igipimo cya VIH.
Mu 2019/2020, abantu bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babanaga na
VIH bari ku kigero cya 2.7%, mu gihe RDHS 2025 igaragaza ko bageze kuri 2.2%,
bivuze ko habaye igabanuka ry'amanota 0.5 ku ijana.
Mu bagore, igipimo cyavuye kuri 3.7% kigera kuri 2.8%, naho mu
bagabo kiva kuri 1.7% kigera kuri 1.5%.
No mu duce dutuwe, habonetse impinduka. Mu mijyi igipimo cyavuye
kuri 3.7% kigera kuri 3.3%, mu gihe mu cyaro cyagabanutse kiva kuri 2.5% kigera
kuri 1.7%.
Ubushakashatsi bugaragaza ko abantu batuye mu mijyi bafite
igipimo cya VIH kiri hejuru kurusha abatuye mu cyaro.
Mu mijyi, ababana na VIH bangana na 3.3%, mu gihe mu cyaro ari
1.7%.
Umujyi wa Kigali ni wo ufite igipimo kiri hejuru kurusha izindi
ntara, aho kiri kuri 3.7%, mu gihe Intara y'Amajyaruguru ifite igipimo cyo hasi
cyane cya 1.0%.
Raporo igaragaza ko iri tandukaniro rishobora kuba rifitanye
isano n'imiterere y'imibereho n'imiterere y'abaturage, ariko ntigaragaza
impamvu imwe rukumbi ituma ibi bipimo bitandukana.
Abapfushije abo bashakanye bafite igipimo kiri hejuru
Mu byiciro by'imibereho y'abashakanye, abantu bapfushije abo
bashakanye ni bo bagaragaje igipimo kiri hejuru cyane cya VIH.
Iki cyiciro gifite igipimo cya 10.9%, gikurikirwa
n'abatandukanye cyangwa batanye n'abo bashakanye bafite 7.3%.
Ku bantu babana nk'abashakanye cyangwa basezeranye, igipimo kiri
kuri 2.3%, mu gihe ku batigeze bashyingirwa kiri kuri 1.3%.
Raporo igaragaza ko ibi byiciro bikwiye gukomeza kwitabwaho mu
bukangurambaga no koroherezwa kubona serivisi zo kwipimisha no kuvurwa.
Hari abanduye bavuga ko batigeze bakora imibonano mpuzabitsina
Kimwe mu byagaragaye muri ubu bushakashatsi ni uko 0.4%
by'ababajijwe bavuze ko batigeze bakora imibonano mpuzabitsina basanzwemo
Virusi itera SIDA.
Ibi byerekana ko kwandura VIH kutabaho gusa binyuze mu mibonano
mpuzabitsina. Hari n'izindi nzira zizwi zo kwanduriramo zirimo kwanduzwa
n'umubyeyi igihe atwite, abyara cyangwa yonsa, iyo hatabayeho ingamba zo
gukumira ubwandu, ndetse no mu bindi bihe bidasanzwe byo guhura n'amaraso
yanduye.
Imibare mishya igaragaza ko u Rwanda rukomeje gutera intambwe mu
rugamba rwo kurwanya VIH, ariko ikanerekana ko hakiri ibyiciro by'abaturage
bisaba kwitabwaho by'umwihariko.
N’ubwo habaye igabanuka ry'igipimo rusange cya VIH ugereranyije
na RDHS 2019/2020, abagore baracyafite igipimo kiri hejuru kurusha abagabo. Ni
na ko bimeze ku batuye mu mijyi no ku bantu bapfushije abo bashakanye cyangwa
batandukanye n'abo bashakanye.
Ibi bishimangira ko hakenewe gukomeza ubukangurambaga,
korohereza abaturage kwipimisha ku bushake, gutangira ubuvuzi hakiri kare no
kurwanya ivangura rikorerwa ababana na VIH.
Raporo ya RDHS 2025 igaragaza ko u Rwanda rukomeje gutera
intambwe ishimishije mu kugabanya igipimo cya VIH no kwagura serivisi zo
kuyikumira no kuyivura. Icyakora, imibare irerekana ko hakiri ibyiciro
by'abaturage bikwiye kwitabwaho by'umwihariko kugira ngo igihugu gikomeze
kugabanya ubwandu bushya no kurengera ubuzima bw'abaturage.
Abashinzwe ubuzima bakomeza gushishikariza Abanyarwanda
kwipimisha buri gihe, gukurikiza ingamba zo kwirinda ubwandu no gutangira
ubuvuzi hakiri kare ku banduye, kuko bikomeza kuba inkingi y'ingenzi mu
kugenzura no kugabanya ikwirakwira rya Virusi itera SIDA mu Rwanda.
Isoko: Rwanda Demographic and Health Survey (RDHS) 2025 Final
Report, yashyizwe ahagaragara ku wa 30 Kamena 2026 n'Ikigo cy'Igihugu
cy'Ibarurishamibare (NISR) ku bufatanye n'inzego z'ubuzima.
IMIHIGO NEWS | RDHS 2025

0 Comments
Imihigonews