-->

RDHS 2025: Abagore bakomeje kugira igipimo cya VIH kiri hejuru kurusha abagabo mu Rwanda

ubushakashatsi bwa RDHS 2025 hiv/aids


Ubushakashatsi ku Buzima n'Imibereho y'Abaturage mu Rwanda (RDHS 2025) bugaragaza ko 2.2% by'Abanyarwanda bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babana na Virusi itera SIDA (VIH). N’ubwo iki gipimo cyagabanutse ugereranyije na 2.7% cyari cyagaragajwe muri RDHS 2019/2020, abagore bakomeje kugira igipimo kiri hejuru kurusha abagabo cyane cyane mu mijyi no mu byiciro by'abaturage bahuye n'impinduka mu mibereho y'abashakanye.

Mu gihe u Rwanda rukomeje gushora imari mu gukumira no kuvura Virusi itera SIDA, imibare mishya yatangajwe muri Rwanda Demographic and Health Survey (RDHS) 2025 igaragaza intambwe igihugu kimaze gutera ndetse n'ibyiciro by'abaturage bikigaragaramo ibyago byinshi byo kwandura.

Ubushakashatsi bwakozwe n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare (NISR) ku bufatanye n'inzego z'ubuzima, bugaragaza ko nubwo ubwiganze bw'Abanyarwanda badafite VIH, hakiri itandukaniro rigaragara hagati y'igitsina, imyaka, aho abantu batuye n'imiterere y'imibereho yabo.

Raporo ya RDHS 2025 igaragaza ko muri rusange 2.2% by'abaturage bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babana na VIH.

Mu bagore, igipimo cya VIH kiri kuri 2.8%, mu gihe mu bagabo kiri kuri 1.5%. Raporo inagaragaza ko uko imyaka igenda yiyongera ari na ko amahirwe yo gusanga umuntu yaranduye VIH agenda yiyongera ku bagore no ku bagabo.

Iyi mibare igaragaza ko hakenewe gukomeza ubukangurambaga, korohereza abaturage kwipimisha no kubona ubuvuzi, cyane cyane ku byiciro bifite ibyago byinshi byo kwandura.

Ugereranyije na RDHS 2019/2020, imibare igaragaza ko u Rwanda rwakomeje gutera intambwe mu kugabanya igipimo cya VIH.

Mu 2019/2020, abantu bafite hagati y'imyaka 15 na 49 babanaga na VIH bari ku kigero cya 2.7%, mu gihe RDHS 2025 igaragaza ko bageze kuri 2.2%, bivuze ko habaye igabanuka ry'amanota 0.5 ku ijana.

Mu bagore, igipimo cyavuye kuri 3.7% kigera kuri 2.8%, naho mu bagabo kiva kuri 1.7% kigera kuri 1.5%.

No mu duce dutuwe, habonetse impinduka. Mu mijyi igipimo cyavuye kuri 3.7% kigera kuri 3.3%, mu gihe mu cyaro cyagabanutse kiva kuri 2.5% kigera kuri 1.7%.

Ubushakashatsi bugaragaza ko abantu batuye mu mijyi bafite igipimo cya VIH kiri hejuru kurusha abatuye mu cyaro.

Mu mijyi, ababana na VIH bangana na 3.3%, mu gihe mu cyaro ari 1.7%.

Umujyi wa Kigali ni wo ufite igipimo kiri hejuru kurusha izindi ntara, aho kiri kuri 3.7%, mu gihe Intara y'Amajyaruguru ifite igipimo cyo hasi cyane cya 1.0%.

Raporo igaragaza ko iri tandukaniro rishobora kuba rifitanye isano n'imiterere y'imibereho n'imiterere y'abaturage, ariko ntigaragaza impamvu imwe rukumbi ituma ibi bipimo bitandukana.

Abapfushije abo bashakanye bafite igipimo kiri hejuru

Mu byiciro by'imibereho y'abashakanye, abantu bapfushije abo bashakanye ni bo bagaragaje igipimo kiri hejuru cyane cya VIH.

Iki cyiciro gifite igipimo cya 10.9%, gikurikirwa n'abatandukanye cyangwa batanye n'abo bashakanye bafite 7.3%.

Ku bantu babana nk'abashakanye cyangwa basezeranye, igipimo kiri kuri 2.3%, mu gihe ku batigeze bashyingirwa kiri kuri 1.3%.

Raporo igaragaza ko ibi byiciro bikwiye gukomeza kwitabwaho mu bukangurambaga no koroherezwa kubona serivisi zo kwipimisha no kuvurwa.

Hari abanduye bavuga ko batigeze bakora imibonano mpuzabitsina

Kimwe mu byagaragaye muri ubu bushakashatsi ni uko 0.4% by'ababajijwe bavuze ko batigeze bakora imibonano mpuzabitsina basanzwemo Virusi itera SIDA.

Ibi byerekana ko kwandura VIH kutabaho gusa binyuze mu mibonano mpuzabitsina. Hari n'izindi nzira zizwi zo kwanduriramo zirimo kwanduzwa n'umubyeyi igihe atwite, abyara cyangwa yonsa, iyo hatabayeho ingamba zo gukumira ubwandu, ndetse no mu bindi bihe bidasanzwe byo guhura n'amaraso yanduye.

Imibare mishya igaragaza ko u Rwanda rukomeje gutera intambwe mu rugamba rwo kurwanya VIH, ariko ikanerekana ko hakiri ibyiciro by'abaturage bisaba kwitabwaho by'umwihariko.

N’ubwo habaye igabanuka ry'igipimo rusange cya VIH ugereranyije na RDHS 2019/2020, abagore baracyafite igipimo kiri hejuru kurusha abagabo. Ni na ko bimeze ku batuye mu mijyi no ku bantu bapfushije abo bashakanye cyangwa batandukanye n'abo bashakanye.

Ibi bishimangira ko hakenewe gukomeza ubukangurambaga, korohereza abaturage kwipimisha ku bushake, gutangira ubuvuzi hakiri kare no kurwanya ivangura rikorerwa ababana na VIH.

Raporo ya RDHS 2025 igaragaza ko u Rwanda rukomeje gutera intambwe ishimishije mu kugabanya igipimo cya VIH no kwagura serivisi zo kuyikumira no kuyivura. Icyakora, imibare irerekana ko hakiri ibyiciro by'abaturage bikwiye kwitabwaho by'umwihariko kugira ngo igihugu gikomeze kugabanya ubwandu bushya no kurengera ubuzima bw'abaturage.

Abashinzwe ubuzima bakomeza gushishikariza Abanyarwanda kwipimisha buri gihe, gukurikiza ingamba zo kwirinda ubwandu no gutangira ubuvuzi hakiri kare ku banduye, kuko bikomeza kuba inkingi y'ingenzi mu kugenzura no kugabanya ikwirakwira rya Virusi itera SIDA mu Rwanda.

Isoko: Rwanda Demographic and Health Survey (RDHS) 2025 Final Report, yashyizwe ahagaragara ku wa 30 Kamena 2026 n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare (NISR) ku bufatanye n'inzego z'ubuzima.

IMIHIGO NEWS | RDHS 2025

 

 


Post a Comment

0 Comments