DRC: Abaturage ba Butembo bahagaritse imirimo basaba amahoro no gutandukanya imitwe yitwaje intwaro n’abajura

Mu Mujyi wa Butembo, uherereye mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, abaturage bahagaritse imirimo ku wa Kabiri tariki ya 14 Mutarama 2026, barigaragambya basaba ko amahoro n’ituze byagaruka, banamagana umutekano muke umaze igihe kirekire, bavuga ko bigoye gutandukanya imitwe yitwaje intwaro n’abajura bitwaje intwaro.

Butembo ni umwe mu mijyi imaze igihe ihangayikishijwe n’ibibazo by’umutekano muke, birimo ubwicanyi, ubujura bwitwaje intwaro n’ihohoterwa rikorerwa abaturage. Ibi byatumye imiryango itandukanye ya sosiyete sivile ikomeza gusaba Leta gufata ingamba zikomeye zo kugarura ituze n’umutekano urambye muri uyu mujyi.

Iby’iyi myigaragambyo byemejwe n’Umuryango LUCHA (Lutte Pour le Changement) uharanira impinduka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Uyu muryango watangaje ko abaturage bahisemo guhagarika imirimo yose mu rwego rwo kugaragaza uburakari n’agahinda batewe n’umutekano muke udashira.

Guhera mu gitondo cya kare, ibikorwa hafi ya byose by’imibereho n’iterambere byahagaze. Amabanki yarafunze, amaduka arakinga imiryango, serivisi zitandukanye zirahagarara, amashuri arafunga, ibintu byagaragaje ubukana n’uburemere bw’iki gikorwa.

Nk’uko LUCHA ibitangaza, iyi myigaragambyo yari igamije kwamagana kudakemura ikibazo cy’umutekano muke umaze igihe kirekire muri Butembo no gusaba abayobozi b’inzego zitandukanye gufata ingamba zifatika zo guhangana n’ubwicanyi, ubujura n’ibindi bikorwa by’ubugizi bwa nabi, nk’uko byanditswe n’ikinyamakuru Info CD cyo muri RDC.

Jean Pierre Kasma, umwe mu bayoboke ba LUCHA, yavuze ko uwo munsi bawise “Umunsi wapfuye”, ugamije gusaba:

• Gukuraho Meya wa Butembo,
• Gusimbuza Umuyobozi wa Polisi muri uwo mujyi,
• Kwimura aho imitwe ya Wazalendo yari yarashinze ibirindiro mu mujyi no mu nkengero zawo,
• Gukora iperereza ryigenga rigamije kurengera abahohotewe no gutanga ubutabera.

LUCHA igaragaza ko umutekano ukomeje kuba mubi muri Butembo, aho ubwicanyi, ubujura bukabije bwitwaje intwaro, kwinjirira abaturage no kubambura, hamwe n’ibindi bikorwa byo guhonyora uburenganzira bwa muntu bikomeje kugaragara buri munsi.

Uyu muryango uhuza ibi bibazo n’ikwirakwizwa ry’intwaro mu baturage ridafite igenzura. Jean Pierre Kasma yagize ati:
“Turasaba abayobozi ku rwego rw’igihugu gufata ingamba zo kwemeza ko abantu batunze intwaro badafite uburenganzira bazisohora mu mujyi. Ubu biragoye gutandukanya abajura bitwaje intwaro n’imitwe yitwaje intwaro.”

Yakomeje avuga ko hari n’abiyita Wazalendo bagenda mu mijyi bisanzuye, ibintu byongera ubwoba n’akajagari mu baturage.

Iyi myigaragambyo rusange yo guhagarika imirimo igaragaza uko abaturage ba Butembo barambiwe umutekano muke uhoraho, bakaba basaba Leta ya RDC gushyira imbere umutekano w’abaturage, kubahiriza amategeko no kugarura icyizere mu buyobozi. Ibyemezo bizafatwa nyuma y’iki gikorwa birategerezwa kugira uruhare runini mu hazaza h’umutekano w’uyu mujyi.