Mu ntara y’Iburasirazuba, by’umwihariko mu Karere ka Gatsibo, haragaragara impinduka zikomeye mu bijyanye n’isuku n’isukura by’amasantere y’ubucuruzi, aho mbere y’iminsi mikuru isoza umwaka wa 2025, santeri zose ziri mu mirenge uko ari cumi n’ine (14) zigize aka karere zatunganyijwe, zisukurwa, zinongerwamo ubusitani n’ibindi bigamije gutuma zigira isura nziza kandi ikurura abahagana.
Ibi ni ibintu bifatwa nk’ikintu gishya kandi kidasanzwe
ugereranyije n’imyaka ishize, kuko mu bihe byabanje, cyane cyane mu minsi
mikuru nk’iyi, isuku y’amasantere n’imigi yo mu Karere ka Gatsibo itigeze yitabwaho
ku rwego rw’akarere kose, ahubwo hakibandwaga ahantu hake hatoranyijwe gusa.
Uyu mwaka, ubuyobozi bw’akarere bufatanyije n’inzego z’ibanze
bwafashe icyemezo cyo gutunganya santeri zose z’ubucuruzi, hatitawe ku bunini
cyangwa aho ziherereye, mu rwego rwo guteza imbere isuku rusange, kurimbisha
imigi no gutuma abacuruzi n’abaturage bagira ahantu heza bakorera kandi
babayemo.
Iki gikorwa kiri mu murongo wa gahunda y’igihugu yo gukangurira
abaturage umuco w’isuku n’isukura, yatangijwe mu Ugushyingo 2025, igamije
kongera ubukangurambaga ku isuku ku mubiri, aho abantu batuye n’aho bakorera.
Muri uyu mwaka wa 2025, iyi gahunda yitiriwe insanganyamatsiko
igira iti:“Isuku ni isoko y’Ubuzima, gira uruhare mu kuyimakaza.”
Iyi nsanganyamatsiko igamije kwibutsa abaturage ko isuku atari
inshingano z’inzego za Leta gusa, ahubwo ari umuco ugomba kwitabwaho n’umuntu
ku giti cye, haba mu rugo, ku kazi, mu bucuruzi no mu buzima bwa buri munsi.
Ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo buvuga ko icyatumye bafata
icyemezo cyo gushyira imbaraga mu gutunganya santeri zose z’ubucuruzi ari uko isuku
ifite uruhare runini mu kurwanya indwara, guteza imbere ubuzima bwiza no guteza
imbere iterambere rirambye.
Mu Karere ka Gatsibo hari imirenge 14 yose ifite santeri z’ubucuruzi zikorerwamo n’abaturage benshi, cyane cyane mu bucuruzi butandukanye burimo amaduka, amasoko, utubari, salons, resitora n’izindi serivisi.
Uyu mwaka, ku nshuro ya mbere, iyi mirenge yose yaritabiriwe nta
n’umwe usigaye inyuma, ibintu bitigeze bibaho mu myaka yashize. Ubusanzwe,
ibikorwa byo kurimbisha no gusukura byibandaga ku masantere makuru gusa, mu
gihe ay’andi yasigaranaga isura idashimishije, cyane cyane mu bihe by’iminsi
mikuru.
Abaturage bo mu mirenge itandukanye bavuga ko babonye
itandukaniro rikomeye, aho ubu santeri zifite imirima mito y’ubusitani,
ahatunganijwe imyanda, imihanda isukuwe neza ndetse n’ahashyizwe ibyapa
byibutsa abantu akamaro k’isuku.
Ubutumwa bwa Senateri Donatille Mukabarisa ku isuku n’imibereho
myiza
Ubwo yitabiraga inteko y’abaturage yabereye mu Kagari ka
Karambi, mu Murenge wa Ngarama, Senateri Donatille Mukabarisa yashimangiye ko
isuku ari inkingi y’ingenzi mu mibereho myiza y’abaturage, asaba buri wese
kugira uruhare mu kuyimakaza.
Yagize ati: “Isuku itangirira ku muntu ku giti cye. Nta
terambere rishoboka mu muryango cyangwa mu gihugu niba abaturage badafite umuco
w’isuku ku mubiri, mu ngo zabo no mu kazi.”
Senateri Mukabarisa yakomeje asaba abaturage kudategereza gusa
ibikorwa bya Leta, ahubwo bakagira uruhare mu kubungabunga ahantu batuyemo,
bakirinda guta imyanda ahatemewe, banita ku isuku y’aho bakorera n’aho bahurira
n’abandi.
Yashimangiye kandi ko kunoza isuku bifasha mu kugabanya indwara
ziterwa n’umwanda, bityo bikagabanya n’ikiguzi Leta n’imiryango bitanga mu
kwivuza.
Ubuyobozi bw’Akarere: “Ni impinduka twiyemeje gukomeza”
Ku ruhande rw’ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo, Mukamana
Marceline, Umuyobozi wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, yavuze ko
iyi gahunda yo gutunganya santeri zose z’ubucuruzi atari igikorwa cy’igihe
gito, ahubwo ari icyerekezo gishya akarere kiyemeje.
Yagize ati: “Mu myaka yashize, mu bihe by’iminsi mikuru,
isuku y’amasantere ntiyitabwagaho ku rwego rw’akarere kose. Uyu mwaka twafashe
icyemezo cyo kubihindura, dushyira imbere isuku muri santeri zose zo mu mirenge
14, nta kurobanura.”
Yakomeje asaba abayobozi b’inzego z’ibanze gukomeza gukangurira
abaturage kunoza isuku mu ngo zabo, aho bakorera, mu bigo bya Leta n’ibyigenga
ndetse no mu masantere y’ubucuruzi.
Mukamana Marceline yashimangiye ko isura nziza y’amasantere
ikurura abashoramari, abakiriya n’abashyitsi, bityo ikagira uruhare mu kuzamura
ubukungu bw’akarere.
Abaturage n’abacuruzi bishimiye impinduka
Abaturage n’abacuruzi bo mu masantere atandukanye yo mu Karere
ka Gatsibo bavuga ko impinduka zabaye zigaragara kandi zishimishije.
Umwe mu bacuruzi yagize ati: “Mbere, mu minsi mikuru, santeri
zacu zagaragaraga nabi, hakaba umwanda n’akajagari. Ubu abantu barishimira kuza
guhaha kuko ahantu hasa neza kandi hasukuye.”
Abandi baturage bavuga ko gutunganya ubusitani n’isuku byatumye
santeri zigira isura itandukanye, bityo bigatuma n’abaturage ubwabo bumva
bafite inshingano zo kubungabunga ibyo byakozwe.
Uburyo ubukangurambaga bukomeje gutangwa
Ubuyobozi buvuga ko ubukangurambaga bw’isuku n’isukura bukomeje
gutangwa binyuze mu nteko z’abaturage, ibiganiro kuri radio zitandukanye,
imbuga nkoranyambaga, mu nsengero, ndetse no gushyira ubutumwa ku byapa
byamamaza byashyizwe mu masantere y’ubucuruzi no ku mihanda itandukanye.
Intego ni uko ubutumwa bugera kuri buri muturage, bukamufasha
gusobanukirwa ko isuku atari igikorwa cy’igihe runaka gusa, ahubwo ari umuco
ugomba guhoraho.
Isuku nk’ishingiro ry’iterambere rirambye
Inzobere mu by’imibereho myiza zivuga ko isuku igira uruhare
runini mu iterambere rirambye, kuko ifasha mu kurinda ubuzima, kongera
umusaruro no guteza imbere imibereho y’abaturage.
Mu Karere ka Gatsibo, ubuyobozi buvuga ko iyi gahunda yo
gutunganya santeri z’ubucuruzi izakomeza no mu yindi myaka, hagamijwe ko isuku
iba umuco usanzwe, aho kuba igikorwa gikozwe rimwe na rimwe.
Igikorwa cyo gutunganya santeri zose z’ubucuruzi zo mu mirenge
14 igize Akarere ka Gatsibo mbere y’iminsi mikuru isoza umwaka wa 2025, gifatwa
nk’impinduka ikomeye mu buryo isuku n’isukura byitabwaho muri aka karere.
Ugereranyije n’imyaka ishize, aho isuku y’amasantere
ititabwagaho ku rwego rw’akarere kose, uyu mwaka hagaragayemo icyerekezo gishya
gishingiye ku bufatanye bw’inzego zose n’abaturage.
Abasesenguzi bavuga ko, mu gihe iyi gahunda yakomeza, Gatsibo
ishobora kuba akarere k’intangarugero mu kwimakaza isuku n’isukura, bikagira
uruhare mu guteza imbere imibereho myiza y’abaturage n’iterambere rusange
ry’igihugu.


0 Comments
Imihigonews